Elandsgracht Amsterdam

Sinds 1984 alweer een vaste waarde op de gracht, eentje waar buurtbewoners elkaar vaak tegenkomen. Waar lekkernijen en eersteklas service al niet goed voor zijn. Destijds gevraagd door zwager Arnold Cornelis, staat Joke inmiddels de volle 28 jaar achter de toonbank, met nog net zo veel enthousiasme en vriendelijkheid als in het begin. Dat is met name te danken aan vaste klanten. Het mooie van deze banketbakker is dat ze alles zelf maken op de eerste locatie die Arnold Cornelis opzette, aan de Van Baerlestraat. Zelf maakt Joke nog regelmatig verse appeltaart of de specialiteit van het huis: kroketten. De geur van heerlijkheden die zich dagelijks op de hoek van de Hazenstraat en de Elandsgracht verspreidt, ruikt Joke zelf niet meer, maar de voorbijgangers des te meer. Een beter uithangbord is dan ook nauwelijks denkbaar. Komt dat zien – en vooral proeven.

“Vraag een willekeurige Amsterdammer naar Edison, en acht van de tien zeggen geheid ‘dat is toch die tapijtenboer’?” Aldus huidig eigenaresse Henriette over haar zaak. Een weliswaar boude stelling, maar met enkele anekdotes ter ondersteuning daarvan wel aannemelijk. Zo gaat het verhaal dat in de jaren tachtig de toenmalige eigenaar al aan product placement deed, door bijvoorbeeld te zorgen dat de naam Edison goed in beeld was tijdens opnamen van de Nederlandse film Amsterdamned. Daarnaast prijkte de bedrijfsnaam lange tijd op enkele Amsterdamse trams. En ondanks het feit dat ze niet precies kan zeggen hoe lang Edison al bestaat, vanwege meerdere eigenaren die de zaak door de jaren heen heeft gehad, mag Henriette een drijvende kracht achter Edison genoemd worden. In 2006 nam ze de zaak over, maar toen had ze er al wel twintig jaar op zitten als medewerkster. Wat Edison onderscheidt is de flexibiliteit om in te springen op de vaak veranderende vraag naar, en het vaak veranderende aanbod van, tapijten en interieur producten van linoleum in alle soorten tot en met zonweringen. Het feit dat Edison zo verbonden is met Amsterdam maakt de zaak vertrouwd en betrouwbaar. De Elandsgracht zou er anders uitzien als Edison er niet was. En dat zegt genoeg.

H.J. van de Kerkhof, gespecialiseerd in passementen en fournituren, is sinds 1938 niet alleen een begrip in Amsterdam geworden, maar in het hele land, en zelfs voorbij de landsgrenzen. De opa van huidige eigenaresse Manuela Groot vestigde zich destijds op Wolvenstraat 9-11. In de zomer van 2010 verhuisde de zaak naar Elandsgracht 43. In al die jaren is het bedrijf doorgegeven van grootvader op vader, en vervolgens van vader op dochter. Het is de enige passementenwinkel in Nederland, met een omvangrijke, veelal vaste clientèle die tot over de landsgrenzen reikt. Je treedt hier binnen in een rijkelijk beklede en versierde winkel, die van binnen een opulente en tegelijkertijd bescheiden uitstraling heeft. Tegelijk zou je pardoes de winkel voorbij lopen als je het huisnummer niet wist. Dat bescheiden aangezicht vormt een fraai contrast met de statige geschiedenis van de winkel. Zo deden in het verleden de Nederlandse Opera Stichting, Paleis het Loo en de kostuumafdeling van het Nationale Ballet al met succes een beroep op de kunde en kennis van deze zaak.

Bij binnenkomst waan je je in een oase. Toepasselijk, gezien Thea de Vegte’s aanbod van sieraden, handgemaakte beelden, gebruiksvoorwerpen, textiel en decoraties uit Afrikaanse, Arabische, Hindoeïstische en Boeddhistische culturen. Het is tot de dag van vandaag een echte speciaalzaak. De winkel, die zich uitstrekt tot in de kelder, is bezaaid met ambachtelijke, vaak antieke, producten. Fraai uitgestalde vitrines en aangeklede muren maken de sensatie van de oase compleet. Thea begon met verzamelen uit persoonlijke interesse toen ze in de jaren 60 al liftend de wereld rondtrok. Uiteindelijk begon ze in 1967 de winkel. Veel van haar vaste klanten hebben nu kinderen of kleinkinderen die regelmatig bij nummer 105 binnen komen lopen. Sinds zeven jaar is Thea gevestigd op deze locatie aan de Elandsgracht, na eerder 23 jaar op nummer 128 gezeten te hebben, recht aan de overkant.

Rob waagde in 2007 de sprong naar een eigen galerie, na jaren een galerie geleid te hebben met een compagnon. Hij kon toen weliswaar een deel van de kunstenaars die hij al onder zijn hoede had, meenemen. Om zijn nieuwe project echt te doen slagen moest hij als de wiedeweerga nieuwe kunstenaars er bij zoeken. Dankzij zijn vinger aan de pols van de Rietveld Academie en via zijn wijdvertakte netwerk slaagde hij daar in. Deze galerie van moderne sieraden komt voort uit een hobby die Rob al had in zijn tijd als sociaal hulpverlener, jaren terug. De man van Rob is architect en deelde die interesse en fascinatie. Samen runnen ze nu al bijna 7 jaar de galerie, met groeiend enthousiasme. Tot hun beider grote vreugde trekt de naam Koudijs, de bijbehorende reputatie en het plezier in hun werk, meer en meer kunstenaars aan. Daarin is het interessant op te merken dat er zowel grote, gevestigde namen tussen zitten, als nieuwe, jongere kunstenaars. Tot hun clientèle behoren niet alleen musea, maar ook verzamelaars en zelfs voorbijgangers, niet zelden toeristen, die de nodige kennis blijken te bezitten.

Studio Stroop hanteert een motto en visie die past bij de ondernemers van de Elandsgracht: passie, vakmanschap en veelzijdigheid. Geen toeval dat de zaak hier gevestigd is? Dat gaat wat ver, zeker gezien het feit dat de eigenaar deze locatie te koop zag staan op een prikbord, maar dat de studio hier floreert is wel duidelijk. Een grote, en groeiende schare trouwe bezoekers, die door alle lagen van de bevolking vertegenwoordigd wordt: jong, oud, uit Amsterdam, of van ver daarbuiten, rijk of minder rijk – het maakt niet uit. Zolang iemand die er binnen komt zich beter voelt door een behandeling hier, gaat die persoon altijd mooier en zelfverzekerder de deur uit, doceert eigenaar Wilfred. En het klinkt zeer logisch. Het klinkt zoals je zelf graag behandeld wil worden. Met acht mensen in vaste dienst, die een eigen, interne opleiding dienen te voltooien maakt Wilfred Nederland stukje bij beetje mooier en zelfverzekerder. Met een eigen opleidingstraject onderscheidt deze zaak zich in de schoonheidsmarkt en creëert Wilfred een eigen keurmerk, voor zowel zijn medewerkers als voor zijn behandelingen. Een vestiging op het Mediapark te Hilversum zorgt voor het gros van de showbizz in Nederland. Deze factoren allemaal samen maakt reclame maken simpelweg overbodig.

De Meetlat is één van de meest sympathieke zaak op de gracht, al is dat misschien een instinctieve en subjectieve kwestie. Dat mag geïnterpreteerd worden als een uitnodiging om dat aan den lijve te komen ondervinden. De zaak, die vakwerk levert op het gebied van herstelwerkzaamheden aan kleding, maar ook aan gordijnen en kleden, bestaat “pas” acht jaar. Het groeiende aantal vaste klanten accentueert echter de succesvolle aanpak van Mehmet die, gevraagd naar zijn ambities en hoop voor zijn zaak, bescheiden aangeeft op deze voet door te willen, en kunnen, blijven gaan. collega-ondernemer op de gracht Tenue de Nimes is een vaste klant die niet hoog genoeg kan opgeven over de service van eigenaar Mehmet Gulcicek. Of je nou je favoriete spijkerbroek een tweede leven wil geven, je nieuwe gordijnen op maat wil laten  maken of een lading kleren wil laten wassen danwel strijken, Mehmet en zijn personeelsbestand van 1 persoon doen het graag, goed en snel.

Deze winkel vierde in 2012 haar 25-jarig jubileum op de Elandsgracht. De sierlijke houten gevel nodigt je uit om binnen ook een kijkje te nemen. Je zult niet teleurgesteld zijn. Sinds 1987 is Lijstenmakerij Bel Ami uitgegroeid tot een begrip bij zowel particuliere als zakelijke klanten. Gezien de twee en een halve decennia dat de winkel nu bestaat is die constatering geen verrassing. Eigenaar Marieke en haar team benadert elke opdracht met passie, interesse en maatwerk. Alle drie noodzaak, zou je zeggen, maar niet overal vanzelfsprekend. Naast het inlijsten werkt Marieke met haar team ook aan restauratie- en conservatieprojecten. Alle medewerkers hebben dan ook een kunstopleiding als achtergrond. Dit alles zorgt er voor dat zowel kunstenaars als bedrijven als de gewone liefhebber moeiteloos de weg vinden naar nummer 51.

Hier op de gracht bevindt zich de vijfde en kleinste vestiging van het Vlaamsch Broodhuys in Amsterdam. De locatie werd in 2007 vanwege de omgeving uitgekozen door het Vlaamsch Broodhuys. De vestiging is met zijn gezellige, opgeruimde uitstraling dan ook op het kleinschalige ingesteld. Uitgestalde broodjes en taartjes wekken de eetlust op, als ook de menukaart. Alles is dagvers, en wordt voor je neus klaar gemaakt. Het Vlaamsch Broodhuys heeft z’n eigen logistiek en is dus niet op derden aangewezen. Brood wordt volgens eigen recept in Vlaardingen gebakken en elke ochtend voor dag en dauw op elke vestiging aangeleverd. Er is geen wifi, maar dat maakt het juist een goede plek om je eten en drinken echt te proeven en contact te hebben met andere mensen. Cash betalen is niet langer mogelijk. Uit hygiène- en veiligheidsoogpunten kan er alleen nog gepind worden.

Deze vestiging van Rob Peetoom, een van de veertien, is alweer tien jaar op nummer 68 gevestigd. Vincent Langedijk, creative director, is als 17-jarige zelf begonnen als leerling in de zaak. Rob Peetoom werkt volgens een bepaalde filosofie: haar zit goed als het past bij de uitstraling en persoonlijkheid van het individu. Daarom begint elke behandeling met het luisteren naar de wensen en ideeën van de klant. Aan het filiaal op nummer 68 is ook een Private Salon verbonden, waar men in privésfeer haar- en make up arrangementen kan ondergaan. Daarnaast heeft het Rob Peetoom imperium een eigen academie waar leerling-kappers worden opgeleid tot junior stylist en door kunnen groeien tot senior stylist. Elk niveau heeft een apart tarief. Het voordeel hiervan is dat de medewerkers de zaak, maar vooral hun klanten door en door leren kennen, en daardoor vaker vaste klanten krijgen. Het is die focus op het persoonlijke, het oog voor detail en het vleugje chique die het fundament vormen van Rob Peetoom, en een bezoek meer dan de moeite waard maken